|
31 mart 2007
CAMİLERİN DÜNÜ BUGÜNÜ
Osmanlı Döneminde Caminin Konumu: Osmanlı imparatorluğu
döneminde camii, mimari üslup, sanat, maddi destek ve himaye
bakımından zirveye çıkmıştır. Mimar Sinan’ın dehası başta olmak
üzere bu dönemde camiler ibadet, kültür, tefekkür ve ilim bakımından
en verimli müesseseler haline getirilmişlerdir. Yöneticiler,
komutanlar ve zenginler yaptıkları cami ve medreseleri vakfiye
haline getirerek toplumun hizmetine açtıklarını görüyoruz. Böylece
cami yalnız Allah’ın (c.c.) rızasını ve halkın hoşnutluğunu kazanmak
için yapılan bir hayır olmuştur. Gerçekten Osmanlılarda camiler ve
çevresindeki eğitim ağırlıklı medreseler toplumun en hareketli ve
verimli kurumları olmuşlardır. Astronomi, matematik, tıp ve diğer
alanlarda yapılan birçok ilmi keşiflerin ilk kaynağı bu mekânlardır.
Kısaca geçmişte camiler mekân ve bina olarak bütün sanat
özelliklerine sahip, alın teri ve göz nuruyla örülmüş en iyi
eserlerdir. İçinde ibadet çevresinde ise eğitim yapılmıştır. Böylece
dünya ve ahiret dengesini sağlamada önemli yeri olan ibadet ve
eğitim aynı yerde birleştirilmiştir.
Tanzimat devrine gelinceye kadar imam devleti temsil
etmek üzere mahallenin önde gelen sorumlusuydu:
…
İmamlar, kadıların yerine getirmesi gereken birçok işte
onların tabii yardımcısıydı. Mahallenin düzeni, asayişi ve inzibatı
vb. konularda gözlemler imamlar tarafından yapılıyordu;
İmamlar mahallelerinde ikamet edenler hakkında tam bilgi
sahibi olmalıydılar,
Mahallede oturanların kimliklerinin belirlenmesi,
Gelen yabancıların veya yeni taşınanların tespiti ve
kayıt altına alınması işlemi,
İkametgâh ve kimlik belgelerinin tanzim edilmesi,
Ölüm ve defin, doğum kayıtları, mahkemeden evlilik izin
getirilmesi şartıyla nikâh kıyılması ve boşanma işlemlerinin
yapılması,
Bazı belediye işlerinin görülmesi;
Mahallenin temizliğine dikkat edilmesi ve çevre
temizliğinin organize edilmesi,
Muhtar ve mahallenin iler gelenleriyle birlikte
fırınlarda ekmeklerin kontrolü,
İhtikâr ve sahtekârlıkların önlenmesi ve
Kurban derilerinin makbuz karşılığı toplanması imamların
görevleri arasında idi.
İmamın sorumluluğunda yardımlaşma sandığı vardı;
Mahalledeki hastalara, fakirlere, yardıma muhtaçlara, evleneceklere,
fakirlerin cenazelerinin kaldırılmasına, suyollarının onarılmasına,
camii ve mescitlerin onarılmasına, bazı yerlerde imam başta olmak
üzere buradaki hizmetlilerin maaşlarının ödenmesine, yeni gelenlerin
yerleşme masrafının karşılanmasına veya memleketlerine döneceklerin
yol masrafının karşılanmasına bu sandıktan imamlar tarafından
yardımlar yapılıyordu.
Resmi soruşturmaların ve hazırlanan resmi belgelerin
imza ve mühür sahipleri arasında imamlar da vardı.
Ayrıca mahalle adına verilen dilekçelerde, mahalleli
arasındaki anlaşmazlıkların çözümünü düzenleyen belgelerde,
imamların da imzaları vardı.
Muhammet
TOPAL
Fındıklı Köyü Pelitli
Mahallesi Camii İmam-Hatibi
|
